Transfer majątku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością do wspólnika – ujęcie prawne i podatkowe

1. Wypłata dywidendy

Wartość majątku „wypłaconego” wspólnikowi w formie dywidendy reguluje art. 192 kodeksu spółek handlowych (k.s.h.). Zgodnie z tym przepisem kwota przeznaczona do podziału między wspólników nie może przekraczać zysku za ostatni rok obrotowy, powiększonego o niepodzielone zyski z lat ubiegłych oraz o kwoty przeniesione z utworzonych z zysku kapitałów zapasowego i rezerwowych, które mogą być przeznaczone do podziału. Kwotę tę należy pomniejszyć o niepokryte straty, udziały własne oraz o kwoty, które zgodnie z ustawą lub umową spółki powinny być przekazane z zysku za ostatni rok obrotowy na kapitały zapasowy lub rezerwowe.

Z powyższego wynika, że można wypłacić wspólnikowi dywidendę z majątku skumulowanego w spółce i pochodzącego z zysku (również z poprzednich lat). Jeśli umowa spółki nie przewiduje obowiązkowych odpisów z zysku na kapitał zapasowy to w zasadzie całość skumulowanego w spółce zysku w różnych kapitałach można wypłacić wspólnikowi. Część majątku pochodząca z agio (przelewana na kapitał zapasowy) nie podlega wypłacie w formie dywidendy.

Od dywidendy wspólnik będący osobą fizyczną zobowiązany jest zapłacić 19 % zryczałtowanego podatku dochodowego. 

Wypłata dywidendy w formie gotówkowej jest dla spółki neutralna podatkowo. Inaczej jest przy wypłacie dywidendy w formie niepieniężnej.

Dywidenda w formie niepieniężnej

W granicach zakreślonych powyżej możliwa jest wypłata dywidendy w formie niepieniężnej (o ile składnik majątkowy nie stanowił przedmiotu aportu do spółki). Warunkiem jest odpowiednia uchwała lub zapis w umowie spółki. 

Dywidenda rzeczowa a przychód spółki

Zgodnie z art. 14a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wypłata dywidendy w formie rzeczowej powoduje powstanie u spółki przychodu podlegającego podatkowi dochodowemu. 

Jeżeli wartość rynkowa świadczenia niepieniężnego jest mniejsza lub równa wysokości zobowiązania uregulowanego tym świadczeniem (ustalona wysokość dywidendy), w spółce wypłacającej dywidendę w formie niepieniężnej powstaje przychód podatkowy równy kwocie wypłacanej dywidendy. Natomiast w przypadku, gdy wartość rynkowa świadczenia niepieniężnego jest wyższa niż wysokość należnej wspólnikowi dywidendy, to powstaje przychód odpowiadający wartości rynkowej świadczenia niepieniężnego. Regulacje w kwestii dotyczącej ustalania kosztów uzyskania przychodów w podmiocie, który uzyskuje przychód w związku z przekazaniem dywidendy rzeczowej wspólnikowi zawiera art. 15 ust. 1i pkt 3 ustawy o CIT wskazując, iż kosztem tym jest równowartość wierzytelności (należności) uregulowanej przez wykonanie świadczenia niepieniężnego (w naturze), o którym mowa w art. 14a, pomniejszona o naliczony w związku z przekazaniem podatek od towarów i usług, a w przypadku wydania aktywa podlegającego amortyzacji – pomniejszona o sumę podatkowych odpisów amortyzacyjnych. Zasadnym wydaje się stwierdzenie, iż kosztem uzyskania tego przychodu jest wartość księgowa przekazywanego składnika, tj. w przypadku wydania towarów – cena nabycia (zakupu), a dla wyrobów gotowych – koszt ich wytworzenia.

Oczywiście niepieniężna forma uregulowania zobowiązania z tytułu dywidendy także powoduje powstanie obowiązku w zakresie zryczałtowanego podatku dochodowego należnego od dywidend.

VAT od dywidendy niepieniężnej

Wypłata dywidendy w formie niepieniężnej stanowi nieodpłatne przeniesienie towarów i podlega opodatkowaniu VAT. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 grudnia 2016 r. (I FSK 1728/16). Zobowiązanie z tytułu VAT należnego nie wystąpi, jeżeli spółce regulującej zobowiązanie z tytułu dywidendy, nie przysługiwało prawo do odliczenia VAT przy nabyciu aktywa stanowiącego przedmiot świadczenia.

2. Umorzenie udziałów

Podstawą transferu majątku spółki do wspólnika może być również umorzenie udziałów w części ponad minimalną wartość kapitału zakładowego (5 tys. zł). Umorzenie możliwe jest, gdy tak stanowi umowa spółki. Czynność ta sprowadza się de facto do sprzedaży spółce jej własnych udziałów. Spółka z kolei jest obowiązana nabyte udziały umorzyć. Jeśli wypłata wynagrodzenia wspólnikowi następuje z czystego zysku, umorzenie udziałów nie wymaga obniżenia kapitału zakładowego. Wynagrodzenie za nabyte udziały może być wypłacone w formie pieniężnej lub rzeczowej. 

Wypłata wynagrodzenia w formie pieniężnej jest neutralna podatkowo dla spółki. Spółka nie rozpozna przychodu, ani kosztu uzyskania przychodu. Wspólnik otrzymujący wynagrodzenie zobowiązany jest zapłacić 19 % podatku dochodowego od dochodu stanowiącego różnicę między otrzymanym wynagrodzeniem a kosztem nabycia sprzedanych spółce udziałów (art. 24 ust. 5 pkt 1 w zw. z art. 24 ust. 5d u.p.d.o.f.).

Wypłata wynagrodzenia w formie rzeczowej a przychód spółki

Zgodnie z art. 14a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wypłata wynagrodzenia za umarzane udziały w formie rzeczowej powoduje powstanie u spółki przychodu podlegającego podatkowi dochodowemu. 

Jeżeli wartość rynkowa świadczenia niepieniężnego jest mniejsza lub równa wysokości zobowiązania uregulowanego tym świadczeniem (ustalona wysokość wynagrodzenia), w spółce wypłacającej wynagrodzenie w formie niepieniężnej powstaje przychód podatkowy równy kwocie wypłacanego wynagrodzenia. Natomiast w przypadku, gdy wartość rynkowa świadczenia niepieniężnego jest wyższa niż wysokość należnego wspólnikowi wynagrodzenia, to powstaje przychód odpowiadający wartości rynkowej świadczenia niepieniężnego. Regulacje w kwestii dotyczącej ustalania kosztów uzyskania przychodów w podmiocie, który uzyskuje przychód w związku z przekazaniem wynagrodzenia rzeczowego wspólnikowi zawiera art. 15 ust. 1i pkt 3 ustawy o CIT wskazując, iż kosztem tym jest równowartość wierzytelności (należności) uregulowanej przez wykonanie świadczenia niepieniężnego (w naturze), o którym mowa w art. 14a, pomniejszona o naliczony w związku z przekazaniem podatek od towarów i usług, a w przypadku wydania aktywa podlegającego amortyzacji – pomniejszona o sumę podatkowych odpisów amortyzacyjnych. Zasadnym wydaje się stwierdzenie, iż kosztem uzyskania tego przychodu jest wartość księgowa przekazywanego składnika, tj. w przypadku wydania towarów – cena nabycia (zakupu), a dla wyrobów gotowych – koszt ich wytworzenia.

Oczywiście niepieniężna forma uregulowania wynagrodzenia za umarzane udziały także powoduje powstanie obowiązku w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych w wysokości 19 % dochodu (różnica między wartością otrzymanego aktywa a kosztem nabycia umarzanych udziałów).

VAT od wynagrodzenia niepieniężnego

Wypłata wynagrodzenia w formie niepieniężnej stanowi nieodpłatne przeniesienie towarów i podlega opodatkowaniu VAT. Zobowiązanie z tytułu VAT należnego nie wystąpi, jeżeli spółce regulującej zobowiązanie z tytułu wynagrodzenia, nie przysługiwało prawo do odliczenia VAT przy nabyciu aktywa stanowiącego przedmiot świadczenia.

3. Likwidacja spółki

W wyniku likwidacji spółki majątek pozostały po zaspokojeniu wierzycieli ulega podziałowi pomiędzy wspólników. Majątek ten spółka może: 

1. najpierw spieniężyć, a następnie wypłacić gotówkę wspólnikom – dla spółki jest to sytuacja neutralna podatkowo; wspólnik zobowiązany jest do zapłaty 19 % podatku dochodowego od otrzymanej kwoty pomniejszonej o koszty nabycia udziałów w spółce;
2. przekazać w naturze wspólnikom.

Sytuacja z pkt. b nie jest jednolicie określana podatkowo przez organy podatkowe i sądy administracyjne.

Przekazanie w naturze polikwidacyjnego majątku spółki z o.o. a CIT u likwidowanej spółki

Część organów podatkowych oraz sądów administracyjnych uznaje, że przekazanie wspólnikom w naturze majątku pozostałego po likwidacji spółki z o.o. powoduje powstanie u tej spółki przychodu podlegającego opodatkowaniu. Wątpliwości budzi interpretacja art. 14a ust. 1 ustawy o CIT.  Zgodnie z tym przepisem: W przypadku gdy podatnik przez wykonanie świadczenia niepieniężnego reguluje w całości lub w części zobowiązanie, w tym z tytułu zaciągniętej pożyczki (kredytu), dywidendy, umorzenia albo zbycia w celu umorzenia udziałów (akcji), przychodem takiego podatnika jest wysokość zobowiązania uregulowanego w następstwie takiego świadczenia. Jeżeli jednak wartość rynkowa świadczenia niepieniężnego jest wyższa niż wysokość zobowiązania uregulowanego tym świadczeniem, przychód ten określa się w wysokości wartości rynkowej świadczenia niepieniężnego.

Najnowsze orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak również orzecznictwo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skłania się jednak ku tezie, że omawiana czynność nie podpada pod regulację art. 14a ust. 1 ustawy o CIT i w związku z tym nie rodzi obowiązku podatkowego w zakresie CIT po stronie spółki. W uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 19 lipca 2019 r., sygn. akt: II FSK 989/19 wskazano m.in.: Jakkolwiek słuszne jest spostrzeżenie, że art. 14a ust. 1 u.p.d.o.p. wymienia jedynie w sposób przykładowy zdarzenia prawne podlegające pod jego dyspozycję i w konsekwencji ma charakter otwarty, likwidacja majątku spółki i wydanie tego majątku jej udziałowcom do nich nie należą. Wobec niewystąpienia w takiej sytuacji przychodu w rozumieniu art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p., nie powstaje także obowiązek złożenia zeznania podatkowego, o którym stanowi art. 27 ust. 1 u.p.d.o.p.

WSA w Krakowie w wyrokach z dnia 19 października 2016 r., sygn. akt: I SA/Kr 943/16 oraz sygn. akt: I SA/Kr 976/16 stwierdził m.in. Przekazanie składników majątku udziałowcom likwidowanej spółki nie stanowi dla likwidowanej spółki dochodu, który podlegałby opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych. (…)Nie sposób nie zgodzić się z tezą, że przekazanie majątku na rzecz wspólników nie generuje przysporzenia po stronie spółki (którego pojawienie się jest elementem koniecznym powstania przychodu podatkowego) ale stanowi jedynie element „korporacyjny” konieczny do wykreślenia spółki z rejestru sądowego.

Należy zaznaczyć, że na gruncie analizowanej sytuacji prawnej zapadały również orzeczenia odmienne. Przykładowo NSA w wyroku z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. akt: II FSK 658/17 orzekł, że: Przepis art. 14a ust. 1 u.p.d.o.p. ma zastosowanie także do sytuacji, w której spółka z o.o. – po zakończeniu postępowania likwidacyjnego – przekaże udziałowcom składniki majątku mające charakter świadczeń niepieniężnych.

WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 27 kwietnia 2017 r., sygn. akt: I SA/Po 1447/16 wskazał: Wydanie składników majątku likwidacyjnego mieści się w zakresie normowania art. 14a ust. 1 u.p.d.o.p. i skutkuje obowiązkiem wykazania przychodu podatkowego z tego tytułu w zeznaniu podatkowym oraz uiszczenia zaliczki na podatek.

Wobec niejednolitego stanowiska sądów administracyjnych oraz pro fiskalnego podejścia organów podatkowych zaleca się – przed oceną skutków podatkowych wydania wspólnikom polikwidacyjnego majątku w naturze  – uzyskanie pozytywnej interpretacji indywidualnej od Krajowej Informacji Skarbowej. 

W przypadku uznania, że omawiana transakcja  powoduje powstanie u spółki przychodu, koszt jego uzyskania liczony jest zgodnie z art. 15 ust. 1i pkt 3 ustawy o CIT. Kosztem tym jest równowartość wierzytelności (należności) uregulowanej przez wykonanie świadczenia niepieniężnego (w naturze), o którym mowa w art. 14a, pomniejszona o naliczony w związku z przekazaniem podatek od towarów i usług, a w przypadku wydania aktywa podlegającego amortyzacji – pomniejszona o sumę podatkowych odpisów amortyzacyjnych.

Przekazanie w naturze polikwidacyjnego majątku spółki z o.o. a podatek VAT

Przekazanie wspólnikowi majątku polikwidacyjnego w formie niepieniężnej stanowi nieodpłatne przeniesienie towarów i podlega opodatkowaniu VAT. Zobowiązanie z tytułu VAT należnego nie wystąpi, jeżeli spółce nie przysługiwało prawo do odliczenia VAT przy nabyciu aktywa stanowiącego przedmiot świadczenia na rzecz wspólnika.

4. Założenie fundacji

Fundacje w Polsce mogą być tworzone i działają na podstawie przepisów ustawy z 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach.

Głównymi celami, dla jakich fundacja może zostać utworzona, są w szczególności:

• ochrona zdrowia, 
• rozwój gospodarki i nauki,
• oświata i wychowanie, kultura i sztuka,
• opieka i pomoc społeczna,
• ochrona środowiska oraz
• opieka nad zabytkami.

Fundację może utworzyć zarówno osoba fizyczna, jak i osoba prawna (fundator). W tym celu fundator podpisuje stosowny akt fundacyjny. Akt taki powinien mieć formę aktu notarialnego. Zachowanie tej formy nie jest wymagane, jeżeli ustanowienie fundacji następuje w testamencie. W akcie fundacyjnym fundator ustala cele, dla jakich fundacja jest tworzona, oraz określa majątek, w który zamierza wyposażyć fundację (taki majątek jest funduszem założycielskim fundacji). Fundator nadaje również statut fundacji (w którym wskazuje m.in. siedzibę, cele i zasady jej działania oraz członków jej zarządu).

Fundacja podlega wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego (Rejestr stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz publicznych zakładów opieki zdrowotnej). W momencie wpisu do rejestru fundacja uzyskuje osobowość prawną. Staje się tym samym odrębnym podmiotem, posiadającym własny majątek.

Fundacja może prowadzić działalność gospodarczą (wtedy konieczny jest wpis do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego). Fundacja może również nabywać pieniądze i inne składniki majątkowe, przykładowo w drodze spadku, darowizny lub zapisu. Otrzymane w ten sposób składniki majątku wolne są od podatku dochodowego.

Utworzenie funduszu założycielskiego a podatki przychodowe

Samo utworzenie fundacji i wyposażenie jej w majątek przez fundatora (utworzenie funduszu założycielskiego fundacji) jest zwolnione z opodatkowania po stronie fundacji. Nie jest również opodatkowane po stronie fundatora, który co do zasady nie uzyskuje w zamian żadnej korzyści majątkowej. Warto więc już na etapie tworzenia fundacji zastanowić się, jakiego majątku fundacja będzie potrzebowała dla swojego prawidłowego działania (pieniądze, nieruchomości, akcje, sprzęt medyczny etc.), aby móc skorzystać z podatkowego uprzywilejowania nadanego przez ustawodawcę.

Po rejestracji w KRS fundusz założycielski fundacji nie może zostać zmieniony, w związku z czym nie ma możliwości jego zwiększenia w późniejszym czasie i skorzystania ze wskazanego zwolnienia z opodatkowania

Utworzenie funduszu założycielskiego a VAT

Wniesienie przez spółkę majątku niepieniężnego na fundusz założycielski fundacji stanowi nieodpłatne przeniesienie towarów i może podlegać opodatkowaniu VAT. Zobowiązanie z tytułu VAT należnego nie wystąpi, jeżeli spółce nie przysługiwało prawo do odliczenia VAT przy nabyciu aktywa stanowiącego przedmiot wkładu. Niemniej jednak warto przed dokonaniem takiego przekazania wystąpić o interpretację indywidualną w zakresie skutków w podatku VAT, gdyż zagadnienie to nie jest jednolicie ujmowane w orzecznictwie organów podatkowych.

Późniejsze opodatkowanie fundacji w podatkach dochodowych

Fundacja oprócz celów społecznie preferowanych przez ustawodawcę może prowadzić działalność gospodarczą. Co do zasady przychody z działalności gospodarczej fundacja pomniejsza o koszty ich uzyskania i od wyliczonego w ten sposób dochodu odprowadza 19 % (lub 9 % w przypadku małych podatników) podatek dochodowy. Zysk wypracowywany w ramach działalności gospodarczej fundacji może zostać przeznaczony na pokrycie kosztów funkcjonowania fundacji (wynagrodzenia pracowników, członków zarządu, itp.). 

To oznacza, że fundator ma bardzo dużą elastyczność w gospodarowaniu środkami fundacji.

Podobnie obciążone są uzyskane przez fundację: spadki, darowizny oraz zapisy. Fundacja, jako osoba prawna nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn – darowizny i zapisy uczynione na rzecz fundacji oraz spadki objęte przez fundację są opodatkowane podatkiem dochodowym jako nieodpłatne świadczenia. Rynkowa wartość otrzymanego w taki sposób majątku, pomniejszona o ewentualne koszty jego uzyskania, jest po stronie fundacji opodatkowana 19-proc. podatkiem dochodowym.

Zwolnienia w podatku dochodowym

Co ważne, fundacja jako podmiot działający na podstawie statutu ma możliwość skorzystania z przedmiotowego zwolnienia z opodatkowania w zakresie uzyskanego dochodu (ze wszystkich źródeł jego pozyskania, tj. z prowadzonej działalności gospodarczej, ze spadku, darowizny, zapisu etc.).

Należy pamiętać, że zwolnienie to nie dotyczy jednak dochodów uzyskanych z:

a) działalności polegającej na wytwarzaniu wyrobów przemysłu elektronicznego, paliwowego, tytoniowego, spirytusowego, winiarskiego, piwowarskiego, a także pozostałych wyrobów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 1,5 proc., oraz wyrobów z metali szlachetnych albo z udziałem tych metali lub dochodów uzyskanych z handlu tymi wyrobami;

b) działalności polegającej na oddaniu środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych do odpłatnego używania (przykładowo leasing, dzierżawa itp.).

Z opodatkowania zwolniony jest dochód fundacji w części, w jakiej został przeznaczony i faktycznie wydatkowany na cele preferowane przez ustawodawcę, które są zarazem statutowymi celami fundacji. Aby dochód fundacji korzystał ze zwolnienia, fundacja musi więc spełniać następujące warunki:

1. celem statutowym fundacji musi być co najmniej jedna ze wskazanych działalności (przy czym nie musi być to wyłączna statutowa działalność fundacji):

• naukowa,
• naukowo-techniczna,
• oświatowa, w tym również polegająca na kształceniu studentów,
• kulturalna,
• w zakresie kultury fizycznej i sportu,
• ochrony środowiska,
• wspierania inicjatyw społecznych na rzecz budowy dróg i sieci telekomunikacyjnej na wsi oraz zaopatrzenia wsi w wodę,
• dobroczynności,
• ochrony zdrowia i pomocy społecznej,
• rehabilitacji zawodowej i społecznej inwalidów oraz
• kultu religijnego (cele preferowane);

2. uzyskany przez fundację dochód musi zostać przeznaczony na wskazane powyżej cele preferowane w całości bądź w części (tj. w momencie jego uzyskania wskazywany jest cel, na który w przyszłości dochód zostanie przeznaczony), a następnie

3. uzyskany przez fundację dochód musi być faktycznie wydatkowany na cele preferowane, na które został przeznaczony (bez względu na termin wydatkowania).

Przeznaczenie i wydatkowanie przez fundację dochodu na cele preferowane powinno być, co do zasady, bezpośrednie, aby mogła ona skorzystać ze zwolnienia w tym zakresie. Najprościej rzecz ujmując, między wydatkowaniem dochodu a realizacją celu nie może istnieć żadna pośrednia czynność fundacji. Ustawodawca wskazał również pośrednie formy przeznaczania, wydatkowania oraz inwestowania dochodu, które również korzystają ze zwolnienia. Należy je jednak interpretować ściśle.

Pośrednie formy przekazania dochodu na cele uprzywilejowane

Jeżeli dochód zostanie wydatkowany na nabycie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych służących bezpośrednio realizacji preferowanych celów oraz na opłacenie podatków niestanowiących kosztu uzyskania przychodów, to również podlega on zwolnieniu z opodatkowania.

Dodatkowo utraty zwolnienia nie powoduje lokowanie dochodów, poprzez nabycie następujących aktywów:

• wyemitowanych po 1 stycznia 1989 r. obligacji Skarbu Państwa lub bonów skarbowych oraz obligacji wyemitowanych przez jednostki samorządu terytorialnego po 1 stycznia 1997 r.;
• papierów wartościowych lub niebędących papierami wartościowymi instrumentów finansowych, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy z 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, o ile nabycie takie nastąpiło w ramach zarządzania portfelem, o którym mowa w art. 75 tej ustawy, również w przypadku gdy zarządzanie portfelem odbywa się na podstawie umowy z towarzystwem funduszy inwestycyjnych, które wykonuje tę działalność na podstawie art. 45 ust. 2 ustawy z 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych, pod warunkiem zdeponowania tych papierów wartościowych lub instrumentów finansowych na odrębnym rachunku prowadzonym przez uprawniony podmiot w rozumieniu ustawy o obrocie instrumentami finansowymi;
• jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych działających na podstawie ustawy o funduszach inwestycyjnych.

Przykładowo, nabycie udziałów w spółkach z o.o. nie stanowi żadnej z wyżej wskazanych form lokowania dochodu, w związku z czym dochód przeznaczony na takie nabycie będzie podlegał opodatkowaniu. Co ważne, zdaniem organów podatkowych, ulokowanie przez fundację dochodu na lokacie bankowej i uzyskiwanie z tego tytułu odsetek nie powoduje utraty zwolnienia, mimo że taka forma lokowania dochodu nie została przewidziana przez ustawodawcę.

Inne aktywa

Jeżeli dochodem, który ma być „przeznaczony i wydatkowany”, nie są środki pieniężne, ale inne aktywa majątkowe, ważne jest to, czy takie aktywa mogą zostać technicznie, bezpośrednio wykorzystane na cele preferowane. Przykładowo, w przypadku nieruchomości przeznaczenie umożliwiające zwolnienie z opodatkowania może sprowadzać się do korzystania z nieruchomości w sposób zgodny z celami statutowymi. Jednak sprzedaż i wykorzystanie środków pochodzących ze sprzedaży na cele preferowane nie będzie bezpośrednim przeznaczeniem i wydatkowaniem takich składników majątkowych na cele preferowane. Zdaniem organów podatkowych, w takiej sytuacji dochód w postaci uzyskanego składnika majątkowego, który został sprzedany, podlega opodatkowaniu. Co ważne, fiskus twierdzi, że otrzymanie (np. w drodze darowizny) przez fundację udziałów spółki z o.o. również podlega zwolnieniu z opodatkowania, jeżeli fundacja będzie przeznaczała uzyskaną dywidendę na cele statutowe fundacji, preferowane przez ustawodawcę.

W przypadku składników innych niż środki pieniężne – zdaniem sądów – w sytuacji, gdy fundacja przeznaczy i wykorzysta te składniki na cele preferowane, ich późniejsze przeznaczenie przez fundację na inne cele nie powoduje utraty zwolnienia. Niestety, z takim podejściem nie zgadzają się organy podatkowe.

5. Fundacja zagraniczna

W związku z wejściem w życie w dniu 1 stycznia 2019 r. przepisów wprowadzających tzw. podatek od wyjścia ( art. 24f ustawy o CIT i art. 30da ustawy o PIT) każde przeniesienie przez podatnika za granicę majątku o wartości rynkowej ponad 4.000.000 zł może wiązać się z koniecznością zapłaty 19% podatku. Zgodnie z art. 24h ust. ustawy o CIT zwalnia się od podatku od dochodów z niezrealizowanych zysków składniki majątku przekazane na cele społecznie użyteczne, fundacjom realizującym te cele – w przypadku gdy podatnik nie posiada praw do udziału w zysku lub majątku tej organizacji. Co prawda, gdyby fundatorem była polska spółka z o.o., a uprawnionym do majątku fundacji osoba fizyczna to wówczas brak byłoby tożsamości podatnika. Niemniej jednak analogiczne przepisy dotyczące tzw. podatku od wyjścia zostały również wprowadzone w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wobec tego mając na uwadze klauzulę dotyczącą unikania opodatkowania wprowadzoną do ordynacji podatkowej, przydatne byłoby uzyskanie indywidualnej interpretacji podatkowej przed przeniesieniem majątku spółki z o.o. na rzecz zagranicznej fundacji.

Należy zwrócić również uwagę, że przeniesienie rzeczowego majątku spółki na rzecz zagranicznej fundacji stanowiłoby wewnątrzwspólnotową dostawę towaru w rozumieniu ustawy o VAT            (stawka 0 %). Wniesienie nieruchomości do funduszu założycielskiego zagranicznej fundacji wymagałoby uzyskanie zgody Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Sposób opodatkowania fundacji funkcjonującej w oparciu o przepisy prawa niemieckiego nie stanowi przedmiotu niniejszego opracowania.

Opracowano na podstawie:

1. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych,
2. Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych,
3. Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych,
4. Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług,
5. Ustawa z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach,
6. Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie,
7. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 grudnia 2016 r. (I FSK 1728/16),
8. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lipca 2019 r., sygn. akt: II FSK 989/19,
9. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w wyroku z dnia 19 października 2016 r., sygn. akt: I SA/Kr 943/16, 
10. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w wyroku z dnia 19 października 2016 r. sygn. akt: I SA/Kr 976/16,
11. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. akt: II FSK 658/17,
12. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 kwietnia 2017 r., sygn. akt: I SA/Po 1447/16,
13. Artykuł pt.  „Które dochody fundacji są opodatkowane”, Monika Baran, https://www.rp.pl/Podatek-dochodowy/306139993-Ktore-dochody-fundacji-sa-opodatkowane.html.