Kredytobiorcy frankowi, których umowy z Getin Noble Bankiem S.A. zostały uznane za nieważne, coraz częściej otrzymują pozwy od syndyka masy upadłości banku. Syndyk Getin Noble Bank żąda zwrotu kapitału wypłaconego na podstawie umowy, choć kredytobiorcy wcześniej złożyli w postępowaniu upadłościowym oświadczenie o potrąceniu. Prawomocny wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z 24 września 2026 r. (sygn. akt I ACa 60/26), wydany w sprawie prowadzonej przez naszą Kancelarię, pokazuje, że w takich sporach kredytobiorca nie jest bezbronny.
Na czym polega problem z pozwami Syndyka Getin Noble Bank
Kredytobiorca, który spłacał kredyt powiązany z kursem CHF, ma wobec banku roszczenie o zwrot dokonanych spłat, jeśli umowa jest nieważna. Bank ma z kolei roszczenie o zwrot wypłaconego kapitału. Wobec upadłości Getin Noble Banku wierzytelność kredytobiorców może być dochodzona w postępowaniu upadłościowym, a kredytobiorcy mogą w nim złożyć oświadczenie o potrąceniu swoich wierzytelności z wierzytelnością banku. Potrącenie umarza wzajemne zobowiązania, w tym wierzytelność banku o zwrot kapitału.
Mimo to syndyk Getin Noble Bank pozywa kredytobiorców, którzy takie oświadczenie złożyli. Tak było w sprawie zakończonej wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie.
Przebieg sprawy z pozwu Syndyka Getin Noble Bank
Sąd Okręgowy w Rzeszowie wyrokiem z 30 października 2025 r. (I C 29/25) oddalił powództwo syndyka Getin Noble Bank ze względu na podniesiony zarzut potrącenia. Syndyk wniósł apelację, którą Sąd Apelacyjny oddalił w całości. W ustnych motywach wyroku Sąd w całości podzielił stanowisko pełnomocnika kredytobiorców.
Zarzuty syndyka Getin Noble Bank i odpowiedź Kancelarii
1. Rzekome orzekanie ponad żądanie pozwu i lis pendens (art. 321 § 1 i art. 177 § 1 k.p.c.)
Syndyk Getin Noble Bank twierdził, że Sąd I instancji wyszedł poza żądanie pozwu, bo rozstrzygnął kwestię istnienia stosunku prawnego z umowy kredytu oraz, że zrobił to w warunkach zawisłości sporu (sprawa z powództwa kredytobiorców nie została jeszcze zakończona).
Kancelaria wskazała, że to sam syndyk wytoczył powództwo oparte na twierdzeniu o nieważności umowy. Przedmiotem pozwu był zwrot kapitału wypłaconego na podstawie nieważnej umowy, czyli roszczenie kondykcyjne z art. 405 w zw. z art. 410 k.c. Nieważność umowy była więc przesłanką tego roszczenia i mieściła się w granicach sprawy, a w praktyce została przez powoda przyznana. Sąd mógł i powinien ją ocenić. Syndyk nie mógł więc jednocześnie budować pozwu na przesłance nieważności umowy i zarzucać sądowi, że tę nieważność ocenił.
Kancelaria podniosła też argumenty ewentualne. Otóż gdyby uznać, że rozstrzygnięcie spawy zależało od wcześniejszego przesądzenia nieważności umowy, powództwo i tak należałoby oddalić jako przedwczesne. Idąc dalej, gdyby uznać zarzut lis pendens (przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie toczy się sprawa kredytobiorców o ustalenie nieważności umowy), pozew należałoby odrzucić na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.
2. Rzekomy zakaz rozpoznania zarzutu potrącenia (art. 96, 144 ust. 1 i 145 ust. 1 prawa upadłościowego oraz art. 498 i 499 k.c.)
Syndyk argumentował, że rozpoznanie zarzutu potrącenia prowadzi do zaspokojenia wierzytelności, która powinna być zgłoszona, rozpoznana i zaspokojona w postępowaniu upadłościowym.
Kancelaria wykazała, że art. 96 p.u. nie reguluje sytuacji, w której to syndyk pozywa dłużnika upadłego, a ten wcześniej, w ramach postępowania upadłościowego, dokonał potrącenia. Orzecznictwo dopuszcza w takim przypadku obronę pozwanego zarzutem potrącenia w procesie wytoczonym przez syndyka. W tym zakresie powołano:
- uchwałę Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2007 r., III CZP 125/06 (OSNC 2007/11, poz. 162), zgodnie z którą zarzut potrącenia jest dopuszczalny, gdy wierzytelność przedstawiona do potrącenia została zgłoszona w postępowaniu upadłościowym wraz z oświadczeniem o potrąceniu przed wytoczeniem powództwa;
- wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 20 sierpnia 2013 r., I ACa 260/13, który dopuszcza taki zarzut nawet wtedy, gdy sędzia-komisarz nie uznał potrącenia;
- komentarz D. Chrapońskiego do art. 96 Prawa upadłościowego (Prawo upadłościowe. Komentarz, red. A. J. Witosz, wyd. II, Warszawa 2021).
W uchwale III CZP 125/06 z 23 stycznia 2007 r. Sąd Najwyższy wskazał, że rozstrzygnięcia nieuwzględniające zgłoszonych wierzytelności w toku ustalania listy wierzytelności nie korzystają z powagi rzeczy osądzonej. Wynika to ze specyfiki postępowania upadłościowego, w którym zgłoszenie wierzytelności ma charakter egzekucyjny, a nie rozpoznawczy.
Kredytobiorcy zgłosili swoją wierzytelność wraz z oświadczeniem o potrąceniu przed wytoczeniem pozwu, co było w sprawie bezsporne. Mogli więc powołać się na potrącenie jako zarzut obronny, a sąd był uprawniony i zobowiązany go rozpoznać. Przyjęcie stanowiska syndyka pozbawiałoby sensu składanie oświadczeń o potrąceniu przy zgłaszaniu wierzytelności. Syndyk mógłby pozywać wszystkich dłużników bez względu na to, czy dokonali potrącenia, a ci, którzy mają wzajemne wierzytelności, zostaliby pozbawieni obrony.
Co z tego wynika dla kredytobiorców
- Pozew syndyka nie oznacza przegranej. Jeśli oświadczenie o potrąceniu zostało skutecznie złożone, może ono skutkować oddaleniem powództwa.
- Znaczenie ma moment i sposób złożenia oświadczenia. W omawianej sprawie wierzytelność została zgłoszona w postępowaniu upadłościowym wraz z oświadczeniem o potrąceniu przed wytoczeniem powództwa. To ważny element stanu faktycznego, na który powołał się sąd.
- Nie warto ignorować pozwu. Zarzut potrącenia trzeba podnieść w toku procesu i prawidłowo udokumentować.
- Argumentacja syndyka nie wytrzymuje próby logiki. Powództwo oparte na nieważności umowy nie pozwala jednocześnie kwestionować prawa sądu do oceny przesłanki żądania pozwu.
Podsumowanie
Wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie potwierdza, że skutecznie zgłoszone w postępowaniu upadłościowym potrącenie może być podstawą obrony przed pozwem syndyka Getin Noble Banku. Należy pamiętać, że wyrok zapadł na tle konkretnego stanu faktycznego, a pisemne uzasadnienie może doprecyzować stanowisko Sądu. Każdą sprawę trzeba oceniać indywidualnie, w tym pod kątem daty i formy złożonego oświadczenia oraz zgłoszenia wierzytelności.